Systemen en gewetens

23 maart 2020

NLP Systemisch Werk

Hoe systemen functioneren en met elkaar verbonden zijn

Tijdens mijn opleiding familieopstellingen maakte ik deze collage. Het legt uit hoe systemen functioneren en hoe alles met elkaar verbonden is.

Nu, ten tijde van de Corona-uitbraak, verklaart dit misschien een beetje waar we staan.

Wij leven in veel systemen: 
We zijn zelf een systeem, je lijf is een systeem.
Je straat, je dorp, stad, land, school, sportclub, je werk, organisatie of instelling.
Je familie is een systeem en het eerste systeem waar je in je leven mee te maken krijgt is je systeem van herkomst: Het gezin waarin je bent geboren.

Systemisch Werk

Systemen zullen zorgen dat ze overleven. Dat is een wetmatigheid. 
Denk maar aan een kudde dieren in de steppen, die weten instinctief wat ze moeten doen om te overleven.

Het systemisch werk (Bert Hellinger, 1925 – 2019) beschrijft 3 ‘gewetens’ of ‘overlevingsmechanismen’ van systemen.

N.B. Het woord ‘geweten’ gaat hier niet over ons moreel besef van goed en kwaad.
Het is afgeleid van het Duitse “Gewissen” en betekent zoiets als “innerlijk weten”.

1. Het Persoonlijk geweten:

Het persoonlijk geweten (ook wel groepsgeweten genoemd), bindt ons als persoon aan de groep. Je weet welke (onbeschreven) ‘tegeltjes en regeltjes’ gelden binnen deze groep.
Hier zijn we ons van BEWUST
Je houdt je aan de groepsnormen en waarden: je draagt bepaalde kleding, draait dezelfde muziek, gelooft hetzelfde. Aanpassen aan de groep: dat is veilig. Je hoort erbij.

Wanneer je je afzet tegen de groep of je kiest ervoor het anders te doen dan kan dat ‘schuren’, je voelt dat het ergens niet oké is: Je voelt je ‘loyaal’ aan de groep.

2. Het Systeemgeweten

Het systeemgeweten zorgt voor het overleven van de groep als geheel.
Binnen systemen gelden 3 wetmatigheden:
1. Iedereen hoort erbij
2. Ieder staat op zijn eigen plek
3. Er is een gezonde uitwisseling in geven en nemen

Wanneer niet wordt voldaan aan (een van) deze wetmatigheden, zal het systeem proberen deze te herstellen. We zijn ons hiervan NIET BEWUST. Onbewust kun jij in het systeem bezig zijn een ‘gat’ te vullen. Misschien sta je op de verkeerde plek of draag je iets dat niet van jou is.
Onbewust probeer je het systeem weer heel te krijgen.

3. Het evolutionair geweten

Het evolutionaire geweten is een kracht die systemen meeneemt in hun lotsbestemming. Dit stijgt uit boven het persoonlijk geweten en het systeemgeweten. Bert Hellinger noemt dit ook wel Geist (Geest). Het zorgt dat samenlevingen in hun geheel zich ontwikkelen.  
We noemen het ook wel de emergente toekomst. Je weet niet wat er op je afkomt. Denk aan natuurrampen, oorlog en vrede, crisis en voorspoed. 
Het schept en vernietigt, zonder oordeel.

Iets groots laat zich zien

Misschien dat je in dit licht snapt waar we nu, ten tijde van de corona-uitbraak in zitten met z’n allen.
“Iets Groots” laat zich zien. We worden erdoor beïnvloed maar kunnen het  zelf niet beïnvloeden.  

Wel hebben we invloed hoe we erop reageren.
Hoe harder je het niet wilt, hoe meer je het probeert te ontkennen en weg te drukken, hoe harder het zich aan je zal laten zien. Dan ben je slachtoffer.

Onze uitdaging is om dit aan te kijken, te begrijpen, te accepteren, te erkennen en toe te staan. Om je plek in te nemen, mee te bewegen en je verantwoordelijkheid te nemen.

Zonder oordeel. De wereld nemen zoals ie is.

Meer informatie:

Meer weten over systemisch werk? Het is onderdeel van de NLP Practitioner opleiding en de NLP Master Practitioner opleiding.

Ook in de basiscursus Communiceren vanuit je hart en de workshop Van harte gecommuniceerd maak je al kennis met systemisch werk.